Çocukluğumda Safranbolu’dan Ankara’ya geldikçe mutlaka uğradığımız bir çarşıydı burası. 2017 yılının sonlarında yıkılacağını öğrenince o günler aklıma geldi.
Anafartalar Çarşısı’nın bulunduğu Ankara Ulus bölgesi 1932’de Herman Jansen planı ile “Protokol Alanı” ilan edilerek koruma altına alınmış. Ancak 2004 yılında bu plan rafa kaldırılarak rant amaçlı tarihi kent merkezi projesi devreye sokulmuş. 10 Kasım 1964 tarihinde açılan ve Ankara’nın yürüyen merdivenli ilk alışveriş merkezi olan AnafartalarÇarşısı’nın sahipleri Ferzan Baydar, Afgan Kırımlı, Tayfur Şahbaz binayı ödüllü bir proje yarışmasının ardından yaptırırlar. Bina kübik tarzıyla modernist bir denemedir. Ve 1965 yılında Fransa’da birincilik ödülü kazanır.
Çarşının en önemli özelliği, bugün hayatta olmayan yedi sanatçının eserleriyle bezeli olmasıdır. Seramik sanatı açısından bir müze olduğu kadar bir okul niteliği taşıyan Anafartalar Çarşısı Ankaralıları günlük yaşamları içinde sanatla buluşturur.
Çarşıda Türkiye’nin ilk kadın seramikçisi Füreya Koral ile bir başka usta kadın seramik sanatçısı Seniye Fenmen’in eserleri yer alır; Nuri İyem ’in ilk kez duvar üzerine uygulanmış soyut resimleri bulunur;
İlk lirik soyutlamacı ressamlarımızdan Arif Kaptan’ın çalışmaları ile lirik anlatımcı yapıtlarıyla tanınan ressam, sanat tarihçisi ve akademisyen Adnan Turani’nin eserleri görülebilir; Cevdet Altuğ’un bodrum katından son katına kadar tüm duvarı kaplayan rölyef seramikleri göz alıcıdır; Atilla Galatalı’nın büyük seramik panosu alışveriş çarşısını, “Müze Çarşı” ya dönüştürür. Anafartalar Çarşısı’nın, “Ulus Tarihi Kent Merkezi” projesi kapsamında yıkılması düşünülüyor. Bu yıkım sadece tarihi bir binayı ortadan kaldırmayacak, toplumsal hafızada doldurulması imkânsız bir boşluk yaratacak ve sanat eserlerini asli yerinden edecek.
Seramik sanatçısı Cevdet Altuğ’un üç katlı bina boyunca tüm duvarı kaplayan seramiklerine yürüyen merdivenlerdeki Ankaralılar eşlik ediyor. Eserler soyut ve genelde doğa temalı. Alışverişe gelenler Çarşı’nın giriş katında Füreyya Koral’ın muhteşem eseriyle karşılaşıyor.Seniye Fenmen’in eseri hemen yanındaki ayakkabıcının sattığı ürünlerle birlikte seyrediliyor. Anafartalar Çarşısı’nın her köşesinde sanat ve günlük yaşam iç içe izlenebiliyor. Kübik Mimari tarzındaki çarşının koridorlarından Füreyya Koral’ın seramik çalışması yer alıyor.Meraklı bir çocuk Atilla Galatalı’nın giriş katındaki eserini dokunarak, üstündeki kabartmalarla oynayarak yakından inceliyor.Nuri İyem’in ilk defa bu çarşı için yaptığı soyut duvar resimleri ve ambalaj kutularının arasında oturan bir çarşı esnafı müşteri bekliyor.Çarşı esnaflarından Hacı Bey, Hikmet Bey, Mehmet Bey ve Selma Hanım fotoğraf çektirirken kaygılı görünüyorlar.. Müşterilerin azlığından ve işlerinin gittikçe kötüye gittiğinden şikayet ediyorlar, Çarşı’nın akıbeti onları üzüyor.
Çarşı esnaflarından Hacı Bey, Hikmet Bey, Mehmet Bey ve Selma Hanım fotoğraf çektirirken kaygılı görünüyorlar.. Müşterilerin azlığından ve işlerinin gittikçe kötüye gittiğinden şikayet ediyorlar, Çarşı’nın akıbeti onları üzüyor. Çarşı esnaflarından Hacı Bey, Hikmet Bey, Mehmet Bey ve Selma Hanım fotoğraf çektirirken kaygılı görünüyorlar.. Müşterilerin azlığından ve işlerinin gittikçe kötüye gittiğinden şikayet ediyorlar, Çarşı’nın akıbeti onları üzüyor.Çarşı esnaflarından Hacı Bey, Hikmet Bey, Mehmet Bey ve Selma Hanım fotoğraf çektirirken kaygılı görünüyorlar.. Müşterilerin azlığından ve işlerinin gittikçe kötüye gittiğinden şikayet ediyorlar, Çarşı’nın akıbeti onları üzüyor. Arif Kaptan’ın duvar resimleri önünde Çarşı sakinleri dinleniyor. Fotoğraf çekmemle birlikte duvar hakkında farkındalıkları artıyor. Çarşıya alışverişe gelen dede ve torunları Nuri İyem’in soyut duvar resminin önünde dinleniyor.Arif Kaptan’ın duvar resimleri önünde Çarşı sakinleri dinleniyor. Fotoğraf çekmemle birlikte duvar hakkında farkındalıkları artıyor. Çarşıya alışverişe gelen dede ve torunları Nuri İyem’in soyut duvar resminin önünde dinleniyor. Çarşı sakinlerinden bazıları Adnan Turani’nin duvar resmi önünde oturuyor. Çarşıdaki dükkanların çoğu boşalmış.Çarşıdaki birçok vitrinde “Kapatıyoruz. Zararına Satışlar” yazısı görülüyor.Cevdet Altuğ’un seramik eserlerinin önündeki merdivende çocuklar oynuyor.Gömlek imalatçısı Hikmet bey iş hayatının son gününde nakliyecilerin gelmesini bekliyor.Seniye Fenmen’in eserinin yanındaki dükkanda taşınmak için son hazırlıkları yapılıyor.Çarşı esnaflardan biri, Ulus Tarihi Kent Merkezi projesi kapsamında yıkılan komşu binayı seyrediyor.
Anafartalar Çarşısı’nın arka sokağındaki binada yıkım devam ediyor
